Znajdź:
  
Jedyny tygodnik regionalny z tradycjami. Rok założenia 1909.
Zaloguj się
Nowe konto
Sobota, 15 grudnia 2018
Celiny i Waleriana
kultura   aktualności   historia   ekologia   medycyna   turystyka   sport   felieton   wizytówki firm   archiwum(450-479)   sprawy społeczne   zdrowie   gospodarka   edukacja   wiadomości   informacje   publicystyka   GMINY I POWIATY   polityka   wywiady   INFORMACJE CZĘSTOCHOWA   INFORMACJE REGION CZĘSTOCHOWSKI   WYDARZENIA CZĘSTOCHOWA   INTERWENCJE CZĘSTOCHOWA   INTERWENCJE REGION CZĘSTOCHOWSKI   finanse   ubezpieczenia   Rolnictwo   Budownictwo   MOTORYZACJA   ROLNICTWO   Z WOKANDY   Gazeta Częstochowa   RODO   FELIETON. CZĘSTOCHOWSKI PATRIOTA   KULTURA / CZĘSTOCHOWA   

  Nr 50 (1397) 2018-12-13
  W NUMERZE:
» Koalicja SLD+PO nie złożyła żadnego wniosku do budżetu. Radny PO Przemysław Wrona zrezygnował z funkcji radnego.
» Astygmatyzm i zaćma - niebezpieczny duet
» Trwa sprawdzanie szczelności częstochowskiej sieci ciepłowniczej
»  W Ratuszu Miejskim odbyło się spotkanie prezydium Stowarzyszenia Miast Laureatów Nagrody Europy.
» Finał akcji ,,16 dni przeciwko przemocy ze względu na płeć”
» Choinki pięknie przystrojone
» Koncert gitarzystów światowego formatu
» Stanowisko Rady Miasta. 100 lat praw kobiet
» Gwiazdy zagrają z Kubą Błaszczykowskim już po raz trzeci.
» Mają odbudować tor w Wyrazowie
» Budynek spod Częstochowy z tytułem Fasada Roku 2018!
» Liga 40-latków w Piłce Siatkowej - relacja
» Smog wpływa na nasze życie od początku aż po kres
» ,,Melodie Bożych Trąb"
» Ponad połowa Polaków zimą nie chroni oczu przed szkodliwymi promieniami ultrafioletowymi UVA i UVB
» WIGILIA U PLASTYKÓW
» Włókniarz z niezmienioną nazwą
» Ważne informacje dla pacjentów z zaawansowanym czerniakiem
» LIST Matki z prośbą o pomoc
» CZĘSTOCHOWSKIE WYDAWNICTWA. „Niebezpieczne Sąsiedztwo” Artur Kawka
» Dla dzieci, czyli MOPSowe Mikołajki
» WYDAWNICTWO NOWA ERA DLA DZIECI - wymarzony prezent pod choinkę


r e k l a m a


chemeks rek_in.jpg

Autozamki-2013-11(1x1).jpg

Kulas-internet-2017-3.jpg

autokarowe.jpg

Konstal-2016-01-net.jpg

ban_domy_6 kopia.jpg

MaxBramy-net.jpg

herb_klubu.png

inter.jpg

styks.jpg

RFG Logo 3 Ainter.jpg

chemex.jpg

wagner.jpg

Robotex-net.jpg

PKS_INTE.jpeg

polontex 2016-04 265x351.jpg







r e k l a m a
historia
Słownik historyczno-geograficzny
  wersja do druku            wyślij link znajomemu            inne artykuły tego autora
Wręczyca Wielka, wieś nad rzeką Czarna Oksza, siedziba urzędu gminy w powiecie kłobuckim. W XIV w. notowana jako Wranczica, była wsią królewską. W 1531 r. Zygmunt Stary potwierdził rudnikowi Błażejowi Łojkowi prawo do istniejącej od dawna kuźnicy. Dokumenty Zygmunta Augusta z lat 1549 i 1553 potwierdzają istnienie kuźnicy, która w 1581 r. miała 3 koła wodne i zatrudnia 12 pracowników. We wsi czynne było również koło tkackie.
Według lustracji z 1564 r. było tu 26 kmieci oraz 2 karczmarzy, 2 młynarzy i sołtys. Wręczyca należała do starostwa krzepickiego. W 1787 r. mieszkało tu 258 osób, a w 1791 r. wymieniono 57 domów, w tym folwark oraz 257 mieszkańców (w tym 124 kobiety). W 1783 r. Wręczyca Mała była określona jako pustkowie z młynem. W 1791 r. było tu już 16 domów, w których mieszkało 67 osób (w tym 36 mężczyzn). Z Wręczycą związane było pustkowie Księże Borowe (Xiezoborowe), w którym było 18 domów zamieszkanych przez 98 osób (1791 r.). Do folwarku wręczyckiego należały łąki, zwane w końcu XVIII w. Mudźeń, Zaprzykopa, Na Stawkach, Pod Dębami i Pasternik.
W 1827 r. we Wręczycy Wielkiej znajdowały się 62 domy i 446 osób, we Wręczycy Małej - 12 domów i 72 mieszkańców. W r. 1784 Wręczyca Wielka składała się z folwarków: Wręczyca Wielka, Kopskie, Błaszczyki, Grodzisko z Pierzchnem i nomenklatur: Wilczydół, Blachownia. Liczyły one 940 morgów (w tym m. in. 278 morgów gruntów ornych i ogrodów). Osada fabryczna Blachownia liczyła175 morgów oraz 34 morgi w Brzoskach i Wyrazowie.

W 1895 r. Wręczyca Wielka składała się ze wsi, folwarku i dóbr. Na obszarze dóbr był tartak parowy z młynem do mielenia kości, gorzelnia, 3 młyny wodne, piec hutniczy z urządzeniami do odlewu żelaza, tokarnia z warsztatem ślusarskim i kowalskim, wykorzystującym siłę wody. Na terenie wsi znajdowały się pokłady rudy żelaza. W tym czasie we wsi było 68 domów (476 mieszkańców), na folwarku - 13 domów (20 mieszkańców), a w karczmie mieszkało 5 osób.
W r. 1895 funkcjonująca tu kopalnia rudy żelaza zatrudniała 160 robotników. Pod koniec XIX w. Wręczyca była ośrodkiem dużych dóbr ziemskich (dobra apanażowe rosyjskich następców tronu) obejmujących (w r. 1874) około 4.606 ha.
W latach II wojny światowej w szkole funkcjonowały Deutsche Schule i Kindergarten. Nauczyciel przedwojennej szkoły polskiej był początkowo więziony w Lublińcu i zginął we wrześniu 1941 r. po przeniesieniu go do Oświęcimia. We wsi rozwinęło się tajne nauczanie, które prowadziła Stanisława Koczberska.

W 1970 r. we Wręczycy prowadzono 262 gospodarstwa o ogólnej powierzchni 597 ha. Przeciętnie na jedno gospodarstwo przypadało 2,28 ha. Przeważająca część (85 proc.) spośród 1880 mieszkańców utrzymywało się wówczas ze źródeł pozarolniczych, znajdując zatrudnienie w budowanych w latach 1950 - 1960 kopalniach rudy żelaza. Poza tym Wręczyca stała się rozwijającym ośrodkiem usługowo-handlowym. Od 1975 r. została siedziba gminy w województwie częstochowskim o powierzchni 113 km kw., zamieszkała przez prawie 9,4 tysiąca osób.
Wieś dysponuje szkoła podstawową, placówką przedszkolną, własna parafią i urzędem pocztowym. Pod względem organizacji kościelnej Wręczyca należała do parafii w Kłobucku. 8 października 1940 r. biskup Teodor Kubina erygował ekspozyturę z miejscowości: Wręczyca Wielka, Wręczyca Mała i Grodzisko. 30 kwietnia 1941 r. biskup powołał tu wikarię, ponieważ Wręczyca znalazła się na terenach włączonych do III Rzeszy. Administrator wikarii, ksiądz Stanisław Duda musiał opuścić wikarię, którą wznowiono 6 marca 1945 r. W 1946 r. Grodzisko przekazano z powrotem do Kłobucka. 15 stycznia 1958 r. biskup Zdzisław Goliński utworzył tu parafię, a pierwszym proboszczem został ksiądz Józef Odróbka, dotychczasowy wikariusz. Kościół przerobiony z przedwojennej remizy był w latach 1945 - 1989 kilkakrotnie przebudowywany i modernizowany. W latach 1983 - 1987, staraniem księdza Bolesława Radka, wybudowano okazały dom parafialny. W 1959 r. podjęto budowę nowego kościoła według projektu mgr inż. architekta Aleksandra Holasa z Poznania. W r. 1922 świątynia pod wezwaniem św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Marii Panny była gotowa i podjęto w niej prace wykończeniowe.
We Wręczycy Wielkiej znajduje się Urząd Gminy, Urząd Pocztowy, Ośrodek Zdrowia i apteka, Posterunek Policji, dwie OSP, Lecznica Weterynaryjna, Bank Spółdzielczy. Z placówek kulturalno-oświatowych ma tu siedzibę Gminny Ośrodek Kultury, Przedszkole Państwowe, szkoła podstawowa, gimnazjum. We wsi zlokalizowanych jest wiele przedsiębiorstw produkcyjno-usługowo-handlowych, usługowo-remontowych, zakładów drobnej wytwórczości i rzemieślniczych oraz sklepów różnej branży. We Wręczycy Wielkiej ma swoją siedzibę Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", Międzygminny Związek ds. Eksploatacji Wodnych i Kanalizacji Wiejskich.


BOGDAN SNOCH


 Komentarze:
brak komentarzy
Musisz być zalogowany żeby dodawać komentarze do artykułów

o gazecie | redakcja | archiwum | forum | reklama
"Gazeta Częstochowska" - Tygodnik Regionalny. Wydawca: Gazeta Częstochowska sp. z o. o.
Adres redakcji: ul. Równoległa 68, 42-200 Częstochowa tel. (0-34) 366-37-11, fax. 324-65-73,
e-mail: redakcja@gazetacz.com.pl, WWW: http://www.gazetacz.com.pl