Gazeta Częstochowska - tygodnik regionalny
Wydanie nr 36 (1331) z 2017-09-07, dział : historia

Kartki z kalendarza




KRONIKA WRZEŚNIA

1 września 1901 r. – Józef Baltazar Proszowski otrzymał pozwolenie na otwarcie Salonu Artystycznego w Domu przy ul. 7 Kamienic 21. Było to miejsce prezentacji dzieł sztuki.
2 września 1939 r. – zmarł śmiercią męczeńską w Jaworznie- ks. Bonawentura Metler (ur. 7 lipca 1866 r. w Ciążeniu), popularyzator astronomii, twórca obserwatorium astronomicznego. Przed I wojną światową prowadził biologiczno-astronomiczne prelekcje dla młodzieży ostatnich klas średnich. Od 1908 r. walczył o organizację w Częstochowie obserwatorium astronomicznego. Założył w 1923 r. Komitet Założycielski Popularnego Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. Na jego potrzeby przekazano mu pawilon Huty Zawiercie pozostały po Wystawie Przemysłu i Rolnictwa z 1909 r., mieszczący się w parku podjasnogórskim im. S. Staszica, gdzie zorganizował w 1928 r. obserwatorium astronomiczne. Wojna zastała go w Parzymiechach, gdzie piastował urząd proboszcza parafii. Został zamordowany przez żołnierzy Wehrmachtu, którzy teleskop uznali za narzędzie w walce z wojskiem niemieckim.
4 września 1665 r.- bitwa pod Częstochową. Wojska królewskie liczące 5000 żołnierzy pod dowództwem Aleksandra Hilarego Połubińskiego pisarza polnego litewskiego starły się z rokoszami liczącymi 3500 żołnierzy pod dowództwem pułkownika Aleksandra Polanowskiego. Po stronie królewskiej zginęło 300 żołnierzy, po stronie rokoszan 1000. Do bitwy doszło w czasie gdy król Jan Kazimierz postanowił wprowadzić reformy: znieść elekcję wolną elekcję króla (proponowano by wybór następcy odbywał się jeszcze za życia aktualnie panującego monarchy – tzw. elekcja vivente rege), znieść liberum veto, stworzyć stałą armię i wprowadzić stałe podatki. Rokosz Jerzego Sebastiana Lubomirskiego był reakcją na te propozycje królewskie. Bitwa ta odbyła się między kościołem św. Barbary a murami Klasztoru Jasnogórskiego w Częstochowie. Ojciec Augustyn Kordecki odmówił żądaniom rokoszan by wpuścić ich do twierdzy, Paulini nie zdecydowali się też na strzały z armat do żadnej ze stron i nie przyjęli rozbitych oddziałów królewskich. To rozgniewało Jana Kazimierza, rozwiązał załogę jasnogórską, kazał uwięzić dowódcę garnizonu a twierdzę obsadzić królewskim wojskiem.
7 września 1356 r. – król Kazimierz Wielki wydał przywilej wójtowi Janowi Shola na założenie wsi Wyczerpy, późniejszej dzielnicy miasta. W zamian za zgodę na lokację, monarcha nakazał wójtowi Janowi Shola płacenie obiednego na wypadek swojego pobytu w Częstochowie.
8 września 1933 r. – na Stadionie Miejskim otwarto pokaz „Okno przemysłu okręgu częstochowskiego”. Trwał do 1 października 1933 roku. Wystawa ta powstała jako odpowiedź na zjazdy gospodarcze w Warszawie i Kielcach. Inicjatorem był dziennik „Słowo Częstochowskie”. Zgromadził 95 firm, w tym 90 miejskich, głównie wielkoprzemysłowych. Zwiedziło ją ogółem 32.515 osób.
13 września 1891 r.– pierwszą prywatną szkołę ogrodniczą otworzył w Częstochowie dr Karol Zawada (1860-1916), istniała do 1902 r.
16 września 1938 r. – oddano do użytku wykończoną dużą salę budynku Teatru przy ul. Kilińskiego. Na inaugurację działalności sceny wybrano komedię „Damy i Huzary” Aleksandra hrabiego Fredry.
18 września 1845 r. – członek Zarządu Drogi żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej w Warszawie Jan Łukasiewicz podpisał w Częstochowie umowę magistratem o bezpłatnym odstąpieniu gruntów podbudowę kolei przy ul. Dojazd.
28 września 1930 r. – poświęcono kamień węgielny pod budowę gmachu Ogniska Obrony Niepodległości przy ul. Pułaskiego-budynek przy późniejszym stadionie Skry.


r

© GAZETA CZĘSTOCHOWSKA - Wszelkie prawa zastrzeżone