Gazeta Częstochowska - tygodnik regionalny
Wydanie nr 42 (1337) z 2017-10-19, dział : historia

PAMIĘCI POR. PIL. HIERONIMA DUDWAŁA

Nie od dziś wiadomo, że Częstochowa „wydała na świat” wielu synów, którzy zasłużyli się w najnowszej historii Polski. Choć życiorysy większości z nich mogłyby stanowić gotowy scenariusz dla niejednego filmu fabularnego, to świadomość społeczna na ich temat jest niestety nadal niewielka.


Wśród wielu wojennych bohaterów, byli także dwaj lotnicy, którzy zapisali się na kartach historii polskiego lotnictwa wojskowego. Mowa oczywiście o ppłk. obs. Alfredzie Peszke oraz por. pil. Hieronimie Dudwale. Niniejszy odcinek, autor poświęci sylwetce por. Dudwała, zaliczanego obok legendarnego Stanisława Skalskiego do asów myśliwskich kampanii 1939 roku. Hieronim Dudwał, urodził się 30 września 1913 roku w Częstochowie. „Himek”, jak nazywali go koledzy, absolwent Gimnazjum Państwowego im. H. Sienkiewicza w Częstochowie, po otrzymaniu świadectwa dojrzałości w 1934 roku, zgłosił się do wojska. Początkowo służył w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, skąd w 1935 roku przeniósł się do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. W czasie szkolenia, pchor. Dudwał szybko zaczął wyróżniać się talentem i umiejętnościami. Ostatecznie, 15 października 1937 roku został absolwentem X promocji SPL w Dęblinie, którą ukończył z wysoką szóstą lokatą, otrzymując jednocześnie awans na stopień oficerski (podporucznika pilota) oraz przydział do 1 Pułku Lotniczego w Warszawie. We wrześniu 1939 roku, ppor. Dudwał walczył na myśliwcu PZL P.11c o numerze taktycznym „10” (nr seryjny 8.70) jako dowódca klucza w składzie 113 Eskadry Myśliwskiej, działającej w ramach Brygady Pościgowej. Od 1 września, Brygada Pościgowa toczyła zacięte walki powietrzne w obronie Warszawy przed niemieckimi wyprawami bombowymi. W tym czasie ppor. Dudwał zestrzelił trzy maszyny wroga: bombowiec Heinkel He 111 (1 IX), ciężki myśliwiec Messerschmitt Bf 110 (4 IX) i bombowiec nurkujący Junkers Ju 87 Stuka (5 IX). Ostatniego zestrzelenia ppor. Dudwał dokonał nad Lasami Janowskimi (16 IX), w czasie misji łącznikowej do gen. Sosnkowskiego, dowódcy Frontu Południowego. Kiedy po dostarczeniu rozkazów Naczelnego Wodza, ppor. Dudwał ponownie znalazł się w powietrzu, jego „łupem” padł Henschel Hs 126. Poświęcenie ppor. Dudwała w wykonaniu trudnej misji łącznikowej, zyskało uznanie samego marszałka Śmigłego-Rydza. Łącznie ppor. Dudwałowi zaliczono cztery zestrzelenia maszyn Luftwaffe, co stawia go na drugim miejscu wśród polskich pilotów myśliwskich walczących we wrześniu 1939 roku, tuż za Stanisławem Skalskim. Po ewakuacji polskiego lotnictwa do Rumunii, które nastąpiło po ataku ZSRS na Polskę, ppor. Dudwał trafił do Francji, gdzie w ramach francuskiej Groupe de Chasse II/10 walczył na myśliwcu Bloch MB 152 w składzie polskiego klucza dowodzonego przez mjr. dypl. pil. Eugeniusza Wyrwickiego. 7 czerwca 1940 roku, ppor. Dudwał wraz z trzema polskimi i siedmioma francuskimi pilotami wziął udział w misji bojowej nad Amiens. W czasie lotu, grupa została niespodziewanie zaatakowana przez niemieckie myśliwce Bf 109 i Bf 110. Już po chwili francuscy piloci „zrejterowali”, pozostawiając na polu walki czterech polskich towarzyszy. Polacy podjęli walkę, w czasie której trzech z czterech polskich pilotów poniosło śmierć lub zmarło na ziemi z odniesionych ran (mjr Wyrwicki i ppor. Poniatowski). Maszyna ppor. Dudwała została zaatakowana przez trzy myśliwce Bf 109 i wielokrotnie trafiona, eksplodowała w powietrzu. Ppor. Dudwał wyrzucony z kabiny siłą eksplozji, spadł na ziemię nie otworzywszy spadochronu. Pochowano go na cmentarzu wojskowym d'Aubérive nad Marną. Hieronim Dudwał został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz awansowany na stopień porucznika. 18 października 2007 roku, staraniem Aeroklubu Częstochowskiego i Częstochowskiego Klubu Seniorów Lotnictwa, na ścianie IV LO im. H. Sienkiewicza w Częstochowie odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą bohaterskiemu por. Dudwałowi, asowi myśliwskiemu z 1939 roku. Dla wszystkich miłośników polskiego lotnictwa oraz pasjonatów II wojny światowej, stanowi ona ważny punkt na historycznej mapie Częstochowy.

Opisy do zdjęć:

1. Por. pil. Hieronim Dudwał.
2. Myśliwiec PZL P.11c por. Dudwała o numerze taktycznym „10”.



ADAM KURUS

© GAZETA CZĘSTOCHOWSKA - Wszelkie prawa zastrzeżone