Gazeta Częstochowska - tygodnik regionalny
Wydanie nr 42 (1337) z 2017-10-19, dział : historia

Ognisko Niepodległości im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

Po odzyskaniu Niepodległości w 1918 roku nasze miasto nie posiadało odpowiedniego zaplecza do uprawiania sportu przez młodzież. Magistrat posiadał w bardzo dobrym miejscu ponad dwuhektarową działkę – obecnie jest to 19.166 m. 2 – w kwadracie ulic Pułaskiego, 7 Kamienic, Grunwaldzkiej i Zgody.


W 1927 roku w 9. rocznicę odzyskania Niepodległości powstało w Częstochowie Stowarzyszenie Pracy Społeczno-Wychowawczej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, które postawiło sobie za cel:
- pozytywną i bezpośrednią pracę dla dobra ogółu społeczeństwa w przeciwstawieniu do wszelkiego egoizmu indywidualnego czy zbiorowego i nienawiści społecznej czy klasowej.
- pogłębianie uczucia patriotyzmu, ofiarnej obowiązkowości i solidarności w pracy oraz poczucia honoru i uczciwości w przeciwstawieniu do wszelkiej demagogi społecznej.
- krzewienie kultury fizycznej jako podstawy tężyzny i dzielności społeczeństwa.
- krzewienie kultury intelektualnej (oświaty) jako podstawy uświadomienia państwowego i obywatelskiego.
W związku z tymi założeniami w 1929 roku Stowarzyszenie postanowiło zwrócić się do Magistratu Miasta Częstochowy o przekazanie placu początkowo o powierzchni 3096.35 m. 2 pod budowę „Ogniska Niepodległości” przy ulicy Pułaskiego. Zamierzano wznieść tam budynek przeznaczony na cele wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego, pracy kulturalno-oświatowej i społeczno-wychowawczej. Dom byłby żywym pomnikiem wskrzeszenia Niepodległości Polski pod nazwą „Ognisko Niepodległości im. Marszałka Józefa Piłsudskiego”. 13 maja 1929 radni zaaprobowali prośbę Stowarzyszenia o oddanie parceli w bezpłatne użytkowanie jednak pod warunkiem, że: „Po wybudowaniu pomnika „Ognisko Niepodległości” cały obiekt winien stać się własnością całego społeczeństwa częstochowskiego, a ponieważ przedstawicielem miejscowego społeczeństwa jest Magistrat, obiekt ten przechodzi do gminy m. Częstochowy, która powierzy takowy Miejskiemu Komitetowi Wychowania Fizycznego do właściwego użytkowania.”
Myśl budowy gmachu poparli Wojewoda Kielecki dr Władysław Korsak, Dowódca Okręgu Korpusu Nr IV gen. bryg. Stanisław Małachowski, Dowódca 7 Dywizji Piechoty gen. bryg, Mieczysław Dąbkowski oraz Ks. Biskup Częstochowski dr Teodor Kubina. 19 lipca 1929 Ks. Biskup dr Teodor Kubina złożył oświadczenie: „Cud Zmartwychwstania Polski powinniśmy utrwalić przez wychowanie narodu w duchu nowego życia i przez rozwinięcie sił, które nam przyniósł ten cud. Ten wzniosły cel zamierza urzeczywistnić „Ognisko Obrony Niepodległości im. Marszałka Piłsudskiego” w Częstochowie. Popierajmy je.”
28 lipca 1929 zawarto także umowę między Magistratem reprezentowanym przez Prezydenta Miasta Romualda Jarmułowicza i ławnika Seweryna Nowakowskiego oraz Stowarzyszeniem reprezentowanym przez członków Zarządu Przewodniczącego mjr dypl. Tadeusza Dańca i inż. Łukasza Głuszczaka.
W mieście znaleźli się jednak wrogo nastawieni obywatele wobec ideologii i nazwie Stowarzyszenia, którzy przeciwdziałali za pomocą niegodnych plotek i insynuacji na terenie Rady Miejskiej i Magistratu. Umowa z Magistratem została podpisana i przystąpiono do zbierania funduszy w gotówce i deklaracji na materiały budowlane pod budowę gmachu. Jesienią 1929 rozpoczęto na działce prace niwelacyjne pod boisko sportowe i bieżnię, które już na wiosnę 1930 zostało oddane do użytku młodzieży.
Do budowy gmachu przystąpiono w czerwcu 1930, a zakończono w 1934 roku. Łącznie wydano na boisko i budynek ponad 300.000 złotych. Ponieważ Stowarzyszenie zalegało dostawcom sumę około 35.000 złotych, a Magistrat z takim długiem nie chciał darowizny więc zwrócono się do Wojewody Kieleckiego o przyjęcie obiektu z długami. Gmach miałby być przeznaczony na cele Wojewódzkiego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. Pismo wystosował ówczesny prezes Stowarzyszenia dr Alfred Franke z sekretarzem dr Stanisławem Piltzem. W tych czasach wojewoda musiał wyrazić zgodę na zaciągnięcie pożyczki przez miasto w wysokości 15-18.000 złotych w celu spłaty długu na przejętym obiekcie.
Trudności finansowe zostały jednak przezwyciężone i Magistrat Miasta Częstochowy na mocy zawartej umowy ze Stowarzyszeniem przejął administrację gmachu i stadionu sportowego 31 października 1934.
W budynku „Ogniska Niepodległości” przy ulicy Pułaskiego 2 wówczas, a obecnie pod numerem 4/6 mieściły się: Klub Sportowy „Brygada”, Częstochowski Okręgowy Związek Piłki Nożnej, Legion Młodych, Pocztowy Związek Sportowy, Rejonowy Ośrodek Nauczycieli, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Związek Bokserski, Związek b. Więźniów Politycznych, Związek Harcerski, Związek Inwalidów, Związek Legionistów, Związek POW i Związek Strzelecki „Strzelec”. Dzisiaj ten teren zajmuje Akademia Polonijna.




LECH MASTALSKI

© GAZETA CZĘSTOCHOWSKA - Wszelkie prawa zastrzeżone